VBAR, rechtsvermoeden en Zelfstandigenwet — wat verandert er voor zzp'ers?
De plannen rond VBAR, het rechtsvermoeden bij lage tarieven en de Zelfstandigenwet blijven schuiven. Dit is wat nu hard is, wat voorgesteld is en waar zzp'ers op moeten letten.
De Wet VBAR ("Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties") was bedoeld om duidelijker te maken wanneer iemand werknemer of ondernemer is. Tegelijk lag er een rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst bij lage tarieven. De politieke behandeling is gaan schuiven: onderdelen zijn aangepast, losgetrokken of doorgeschoven. Parallel daaraan wordt gewerkt aan een Zelfstandigenwet. Hieronder de stand van zaken, zonder te doen alsof voorstellen al geldend recht zijn.
Wat blijft er van VBAR over?
De kern om te onthouden: het bestaande beoordelingskader van arbeidsovereenkomst versus opdracht blijft voorlopig leidend. Nieuwe regels zijn pas hard zodra ze door beide Kamers zijn aangenomen en in werking zijn getreden.
Het rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst
Voor opdrachten met een laag uurtarief ligt een rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op tafel. In veel stukken wordt gerekend met een drempel rond €33 tot €38 per uur, maar het exacte bedrag en de inwerkingtreding hangen af van de definitieve wet.
De bewijslast zou verschuiven. Onder de drempel moet de opdrachtgever dan aantonen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Zolang de regel niet geldt, blijft de gewone toets op de feitelijke arbeidsrelatie leidend.
Als dit wordt ingevoerd, is dat een belangrijke verschuiving. Voor opdrachtgevers betekent het dat ze actief moeten kunnen aantonen dat hun zzp'ers daadwerkelijk zelfstandig werken. Dat maakt inhuren tegen lage tarieven juridisch gevoeliger.
Beoogde inwerkingtreding
Behandel genoemde data als beoogde politieke planning, niet als zekerheid. Een regel geldt pas vanaf de inwerkingtredingsdatum in de wet of het besluit.
Wat is geschrapt
Het oorspronkelijke VBAR-voorstel bevatte daarnaast een uitgebreider toetsingskader: een combinatie van werkinhoudelijke, organisatorische en economische criteria om vast te stellen of iemand werknemer of zzp'er is. Juist dat deel is politiek en juridisch het meest omstreden.
Daarnaast wordt gewerkt aan een aparte Zelfstandigenwet. Ook die is nog geen geldend recht.
De aankomende Zelfstandigenwet
De Zelfstandigenwet wordt besproken als initiatiefwetsvoorstel. De hoofdlijn is een toets op zelfstandig ondernemerschap en een toets op de concrete arbeidsrelatie. Details kunnen nog wijzigen.
- Zelfstandig ondernemerschap — meerdere klanten, ondernemersrisico, eigen investeringen en zichtbaarheid als ondernemer.
- De arbeidsrelatie zelf — gezagsverhouding, persoonlijke arbeid, inbedding en de manier waarop het werk feitelijk wordt uitgevoerd.
Belangrijk: de Zelfstandigenwet is nog niet aangenomen. Wanneer en in welke vorm hij in werking treedt is onzeker. Realistisch tijdpad: niet vóór 2027.
Wat betekent dit voor jouw uurtarief
Een tarief rond €38/uur is een belangrijk politiek ijkpunt, maar nog geen algemene harde grens voor elke opdracht. Werk je ruim boven die bandbreedte, dan zal dit specifieke rechtsvermoeden waarschijnlijk niet jouw hoofdprobleem zijn. De gewone Wet DBA-toets blijft wel relevant.
Werk je rond of onder die bandbreedte? Dan zit je opdrachtgever in een gevoeliger positie zodra het rechtsvermoeden gaat gelden. Dat kan in de praktijk leiden tot:
- Hogere uurtarieven voor laagbetaald zzp-werk
- Striktere overeenkomsten voor wie wel onder €38 blijft
- Meer terughoudendheid bij opdrachtgevers om langdurig laagbetaalde zzp'ers in te huren
Voor sectoren waar lage uurtarieven gangbaar zijn, zoals platformwerk, schoonmaak en delen van de bezorging, kan de impact groot zijn.
Wat moet je nu doen
Check je uurtarief
Reken — als je dat nog niet hebt gedaan — je gemiddelde uurtarief uit voor je grootste opdrachtgever. Neem bijkomende kosten die je doorberekent apart mee, zodat duidelijk is welk bedrag echt vergoeding voor arbeid is.
Praat met je opdrachtgever
Zit je rond de voorgestelde drempel? Bespreek dat nu met je opdrachtgever. Mogelijke routes: tariefherziening, werken met deliverables, de overeenkomst aanpassen aan de praktijk of kiezen voor loondienst als de verhouding daar feitelijk op lijkt.
Versterk je ondernemerschap-signalen
Het rechtsvermoeden is weerlegbaar. Meerdere klanten, eigen apparatuur, een eigen werkplek, AOV en bedrijfsaansprakelijkheid helpen als ondernemerssignalen. Ze garanderen niets; de feitelijke uitvoering blijft doorslaggevend.
Doe de Wet DBA-check
Wil je weten waar je staat? Onze Wet DBA-check loopt langs alle relevante criteria — gezagsverhouding, persoonlijke arbeid, ondernemersrisico, inbedding, concentratie. Twee minuten, geen account, direct een risicoscore met uitleg.
Tijdlijn samengevat
- 2026 — discussie over VBAR, rechtsvermoeden en Zelfstandigenwet loopt door.
- Beoogd — rechtsvermoeden bij lage tarieven, pas relevant na definitieve wetgeving en inwerkingtreding.
- 2027 en verder — verdere aanscherping van handhaving en nieuwe wetgeving blijft politiek afhankelijk.
Dit artikel is een informatieve samenvatting van wetsvoorstellen en parlementaire ontwikkelingen. Geen juridisch of fiscaal advies. Voor concrete vragen over jouw situatie: raadpleeg een jurist of fiscaal adviseur.