VBAR is dood, leve de Zelfstandigenwet — wat verandert er voor ZZP'ers?
Op 21 april 2026 keurde de Tweede Kamer een uitgekleed VBAR-voorstel goed. Alleen het rechtsvermoeden bleef over. Daarnaast werkt het kabinet aan een nieuwe Zelfstandigenwet. Dit is wat er gaat veranderen.
De Wet VBAR ("Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties") was bedoeld als opvolger van de bestaande Wet DBA. Doel: duidelijkere criteria voor wanneer iemand werknemer of ondernemer is, plus een wettelijk vermoeden van arbeidsovereenkomst bij lage uurtarieven. Op 21 april 2026 keurde de Tweede Kamer een uitgekleed voorstel goed. Het verduidelijkingsdeel sneuvelde, het rechtsvermoeden bleef. Parallel daaraan werkt het kabinet aan een nieuwe Zelfstandigenwet. Hieronder de stand van zaken.
Wat blijft er van VBAR over
Op 21 april 2026 stemde de Tweede Kamer in met een gestripte versie van VBAR. Wat erin bleef:
Het rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst
Voor opdrachten met een uurtarief onder €38 per uur (peildatum 1 januari 2026) geldt vanaf invoering een wettelijk vermoeden dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst — tenzij de opdrachtgever het tegendeel kan aantonen.
De bewijslast verschuift. Onder de €38/uur moet de opdrachtgever aantonen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Voorheen moest de ZZP'er of Belastingdienst dat aantonen.
Dit is een belangrijke verschuiving. Voor opdrachtgevers betekent het dat ze actief moeten kunnen aantonen dat hun ZZP'ers daadwerkelijk ondernemers zijn — wat in de praktijk leidt tot een hogere drempel voor het inhuren tegen lage tarieven.
Beoogde inwerkingtreding
Het kabinet streeft naar 1 juli 2026. Uiterlijk 31 augustus 2026 moet de bepaling in het Staatsblad zijn gepubliceerd. Dat is een agressief tijdpad — invoering vóór de zomer is dus realistisch.
Wat is geschrapt
Het oorspronkelijke VBAR-voorstel bevatte daarnaast een veel uitgebreider toetsingskader: een combinatie van werkinhoudelijke, organisatorische en economische criteria om vast te stellen of iemand werknemer of ZZP'er is. Dat deel is geschrapt. Onder druk van de Eerste Kamer, ondernemerskoepels en juristen vond het kabinet dat dat deel te complex en te onvoorspelbaar zou uitpakken in de praktijk.
In plaats daarvan komt er — naar verwachting later in 2026 of in 2027 — een aparte Zelfstandigenwet.
De aankomende Zelfstandigenwet
De nieuwe Zelfstandigenwet wordt momenteel ontwikkeld via een initiatiefwetsvoorstel, gestart door een Kamerlid en uitgewerkt samen met de minister, D66, CDA en SGP. De wet werkt met drie toetsen om te bepalen of iemand als ZZP'er werkt:
- De zelfstandigheidstoets — toetst of de persoon werkelijk als ondernemer opereert: meerdere klanten, ondernemersrisico, eigen investeringen.
- De arbeidsrelatietoets — kijkt naar de concrete uitvoering van de opdracht: gezagsverhouding, persoonlijke arbeid, inbedding.
- Het sectorale rechtsvermoeden — voor bepaalde sectoren (waarschijnlijk transport, zorg, bouw) geldt een hogere drempel voor zelfstandigheid.
Belangrijk: de Zelfstandigenwet is nog niet aangenomen. Wanneer en in welke vorm hij in werking treedt is onzeker. Realistisch tijdpad: niet vóór 2027.
Wat betekent dit voor jouw uurtarief
Het rechtsvermoeden van €38/uur is hét getal om te onthouden. Werk je boven €38/uur voor een opdrachtgever? Dan geldt het rechtsvermoeden niet voor jouw situatie en blijft de Wet DBA met haar bestaande criteria de norm.
Werk je onder €38/uur? Dan zit je voor je opdrachtgever in een lastige positie. Die moet bij iedere inhuur kunnen aantonen dat jouw werkrelatie geen arbeidsovereenkomst is. Dat zal in de praktijk leiden tot:
- Hogere uurtarieven voor low-end ZZP-werk (opdrachtgevers willen het rechtsvermoeden ontwijken)
- Striktere overeenkomsten voor wie wel onder €38 blijft
- Meer terughoudendheid bij opdrachtgevers om langdurige low-rate freelancers in te huren
Voor sectoren waar low-end uurtarieven gangbaar zijn (zorg, bezorgers, schoonmaak, deel van de creatieve sector) is de impact groot.
Wat moet je nu doen
Check je uurtarief
Reken — als je dat nog niet hebt gedaan — je gemiddelde uurtarief uit voor je grootste opdrachtgever. Inclusief alle bijkomende kosten die je doorberekent, eventuele aansluiting op werkruimte, etc. Lukt het om boven de €38 te komen?
Praat met je opdrachtgever
Zit je nu onder €38/uur en is je opdrachtgever zich daarvan bewust? Dat gesprek is beter nu dan in oktober wanneer ze in paniek raken. Bespreek opties: tariefverhoging, omschakeling naar deliverable-tarief, modelovereenkomst herzien, of (in het slechtste geval) tijdelijk dienstverband.
Versterk je ondernemerschap-signalen
Het rechtsvermoeden is niet absoluut. Een ZZP'er met €30/uur die overduidelijk meerdere klanten heeft, eigen apparatuur, een eigen werkplek, AOV en bedrijfsaansprakelijkheid — die slaagt zonder problemen voor de "tegenbewijs"-toets. Maak die ondernemerschap-signalen zichtbaar.
Doe de Wet DBA-check
Wil je weten waar je staat? Onze Wet DBA-check loopt langs alle relevante criteria — gezagsverhouding, persoonlijke arbeid, ondernemersrisico, inbedding, concentratie. Twee minuten, geen account, direct een risicoscore met uitleg.
Tijdlijn samengevat
- 21 april 2026 — Tweede Kamer keurt uitgekleed VBAR goed.
- 1 juli 2026 (beoogd) — rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst voor opdrachten onder €38/uur treedt in werking.
- 31 augustus 2026 (uiterlijk) — publicatie in Staatsblad.
- 2026 — kabinet werkt aan Zelfstandigenwet met drie-toets-systeem.
- 1 januari 2027 — volledige handhaving Wet DBA inclusief automatische verzuimboetes.
- 2027–2028 — verwachte inwerkingtreding Zelfstandigenwet.
Dit artikel is een informatieve samenvatting van wetsvoorstellen en parlementaire ontwikkelingen. Geen juridisch of fiscaal advies. Voor concrete vragen over jouw situatie: raadpleeg een jurist of fiscaal adviseur.