Verplichte AOV voor ZZP'ers — stand van zaken mei 2026

Naast de Wet DBA-handhaving en de aankomende Zelfstandigenwet is er nog een politiek dossier dat ZZP'ers raakt: de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Het kabinet werkt aan wetgeving die alle ZZP'ers verplicht zou stellen een AOV af te sluiten. Hieronder: waar staan we nu, wanneer kun je verwachten dat het ingaat, en waarom je sowieso niet hoeft te wachten.

Waarom überhaupt verplicht

De argumenten voor verplichte AOV zijn al jarenlang dezelfde:

ZZP'ers zonder AOV worden bij langdurige ziekte vaak afhankelijk van bijstand. Dat is sociaal onwenselijk én duur voor de gemeenschap.
Werknemers hebben verplichte ziekteverzuim- en WIA-dekking via werkgever en UWV. ZZP'ers staan in dat opzicht ongedekt — wat oneerlijke concurrentie kan opleveren.
Een verplichting voorkomt risicoselectie: zonder verplichting verzekeren vooral mensen met hoog risico zich, wat de premies opdrijft.

Tegenargumenten — ondernemerschap is per definitie risico nemen, premies zijn relatief hoog voor jonge gezonde ZZP'ers, de regeling miskent variatie in inkomen — zijn al even oud. Politiek is de balans nu doorgeslagen naar wel-verplichten.

Wat ligt er nu op tafel

In mei 2026 is er nog geen aangenomen wet. Wat er wel is:

Een principebesluit van het kabinet dat AOV verplicht moet worden voor alle ZZP'ers.
Een uitwerkingsproces dat parallel loopt aan de Zelfstandigenwet. De twee dossiers worden bewust apart gehouden om vertraging te voorkomen.
Geen concrete tekst voor de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel wordt in 2026 nog uitgewerkt.

Realistisch tijdpad: zelfs als het wetsvoorstel dit jaar door beide Kamers komt — wat optimistisch is — kun je niet voor 2030 een verplichte AOV verwachten. De uitvoering vergt aanzienlijke voorbereiding bij UWV en private verzekeraars.

Wat de wet waarschijnlijk gaat regelen

Op basis van het uitwerkingsdocument en signalen uit het kabinet:

Basis-AOV via publieke uitvoerder

Vermoedelijk wordt UWV of een vergelijkbare publieke organisatie de uitvoerder van een basis-AOV. Premie wordt geheven via een opslag op de inkomstenbelasting voor ondernemers.

Standaard dekking

Wachttijd: minimaal 1 jaar (wettelijk minimum)
Uitkering: rond 70% van het laatste inkomen, met maximum
Duur: tot AOW-leeftijd

Mogelijkheid tot opt-out via particuliere AOV

Wie al een particuliere AOV heeft met minstens gelijkwaardige dekking, mag waarschijnlijk uitstappen uit het publieke systeem. Dat is een belangrijk punt voor ZZP'ers die al jaren een uitgebreidere private AOV hebben.

Verlaagde premie voor lagere inkomens

Voor ZZP'ers met inkomen onder een bepaalde drempel komt vermoedelijk een lagere premie of vrijstelling. Welke drempel precies — €25.000? €30.000? — is nog niet vastgelegd.

Waarom je nu al een AOV zou moeten overwegen

Ook zonder verplichting is een AOV strategisch om twee redenen.

1. Echte risicodekking

Een ZZP'er die zes maanden uitvalt met een ongeluk of langdurige ziekte, kan financieel in problemen komen. Een AOV is geen formaliteit — het is een echte buffer. Premies variëren sterk: jong en gezond is een paar honderd euro per jaar voor basisdekking; ouder of risicogevoelig kan oplopen naar enkele duizenden.

2. Wet DBA-signaal

Voor de Belastingdienst is een AOV een van de duidelijkste ondernemersrisico-signalen. In onze Wet DBA-check telt "ik heb een AOV" actief mee bij het opbouwen van een lage risicoscore. Het is zichtbaar bewijs dat jij echt risico draagt — wat een werknemer in dienst niet doet.

Praktisch effect: stel je werkt voor een grote opdrachtgever en wordt door de Belastingdienst beoordeeld. "AOV afgesloten" is een feit dat de fiscus moeilijk weg kan praten. Het maakt je positie sterker.

3. Aansprakelijkheid is iets anders

Verwar AOV niet met beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheid. Een AOV dekt jouw inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Een aansprakelijkheidsverzekering dekt schade die jij aan klanten toebrengt. Beide zijn aparte producten — en beide zijn ondernemersrisico-signalen.

Praktische opties als je nu wilt afsluiten

Marktverkenning

Premies en voorwaarden verschillen sterk per verzekeraar. Een paar concrete tips:

Vergelijk minimaal drie aanbieders. Verzekeraars zoals De Goudse, Movir, ASR, TAF, Centraal Beheer en Aegon hebben verschillende producten.
Let op de eigen risicoperiode. Kortere eigen risicoperiode = hogere premie, maar betere dekking.
Let op het maximum verzekerde bedrag. Premies zijn gerelateerd aan je geclaimde inkomen.
Check uitsluitingen. Sommige verzekeringen sluiten bepaalde aandoeningen of risicovolle hobby's uit.

Broodfonds als alternatief

Voor ZZP'ers die geen reguliere AOV willen of kunnen krijgen, is een broodfonds een alternatief. Een groep van 30-50 ondernemers die elkaar onderling verzekeren via een gemeenschappelijk fonds. Maandelijkse bijdrage van rond €40-60. Maximaal 2 jaar uitkering bij arbeidsongeschiktheid. Niet vergelijkbaar met een echte AOV, maar wel een vorm van risicodeling.

Belangrijk: een broodfonds telt voor de Belastingdienst niet zo zwaar als een echte AOV bij de ondernemersrisico-beoordeling.

Tijdlijn

Nu (2026) — geen verplichting, vrijwillige AOV blijft de norm.
Eind 2026 / 2027 — wetsvoorstel waarschijnlijk in behandeling bij de Tweede Kamer.
2028-2029 — eventuele inwerkingtreding, met overgangsperiode voor ZZP'ers met bestaande particuliere AOV.
2030+ — realistische datum voor structurele verplichting.

Wat te doen nu

Twee duidelijke acties:

Sluit een AOV of vergelijkbare regeling af, ook zonder verplichting. Voor de echte risico-dekking én voor je Wet DBA-positie.
Volg de wetgeving. We schrijven hier op het blog over zodra er concrete teksten zijn.

Wet DBA-check: laat zien hoe je AOV jouw score beïnvloedt →

Dit artikel is een samenvatting van de stand van zaken in mei 2026. Wetgeving en uitvoering zijn in beweging. Bij twijfel over jouw verzekeringssituatie: raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur of verzekeringsspecialist.