Verplichte AOV voor zzp'ers — Wet BAZ en de stand van zaken (2026)

Naast de Wet DBA-handhaving en de aankomende Zelfstandigenwet is er nog een politiek dossier dat zzp'ers raakt: de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Het kabinet werkt aan wetgeving die alle zzp'ers verplicht zou stellen een AOV af te sluiten. Hieronder: waar staan we nu, wanneer kun je verwachten dat het ingaat, en waarom je sowieso niet hoeft te wachten.

Waarom überhaupt verplicht

De argumenten voor verplichte AOV zijn al jarenlang dezelfde:

zzp'ers zonder AOV worden bij langdurige ziekte vaak afhankelijk van bijstand. Dat is sociaal onwenselijk én duur voor de gemeenschap.
Werknemers hebben verplichte ziekteverzuim- en WIA-dekking via werkgever en UWV. zzp'ers staan in dat opzicht ongedekt — wat oneerlijke concurrentie kan opleveren.
Een verplichting voorkomt risicoselectie: zonder verplichting verzekeren vooral mensen met hoog risico zich, wat de premies opdrijft.

Tegenargumenten — ondernemerschap is per definitie risico nemen, premies zijn relatief hoog voor jonge gezonde zzp'ers, de regeling miskent variatie in inkomen — zijn al even oud. Politiek is de balans nu doorgeslagen naar wel-verplichten.

Wat ligt er nu op tafel

In de loop van 2026 is er meer duidelijkheid gekomen, maar de verplichting is nog niet ingevoerd. De hoofdlijn:

De plannen voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (Wet BAZ) zijn uitgewerkt, maar de exacte wetstekst en uitvoering kunnen nog wijzigen.
De politieke behandeling en uitvoering lopen los van je keuze om nu wel of geen private AOV te nemen.
Invoering wordt niet op korte termijn verwacht. De uitvoering vergt veel voorbereiding bij uitvoerders en verzekeraars.

Realistisch tijdpad: reken niet op een verplichte AOV op korte termijn. Totdat de wet is aangenomen en een ingangsdatum is vastgesteld, blijft een private AOV een eigen keuze.

Wat de wet waarschijnlijk gaat regelen

Op basis van de gepubliceerde hoofdlijnen:

Basis-AOV via publieke uitvoerder

De basisverzekering wordt naar verwachting publiek uitgevoerd. De premie wordt dan via de belastingheffing of een vergelijkbare route geïnd.

Standaard dekking (volgens het wetsvoorstel)

Premie: circa 5,4% van je winst, met een maximum van ongeveer €177 per maand (geïndexeerd, gebaseerd op het minimumloon).
Uitkering: na 2 jaar ziekte, tot maximaal het minimumloon, tot de AOW-leeftijd.
Voor wie: in beginsel iedere ondernemer voor de inkomstenbelasting (met uitzonderingen, o.a. DGA's).

Mogelijkheid tot opt-out via particuliere AOV

Er wordt gesproken over een opt-out voor zelfstandigen met een particuliere AOV die voldoende dekking biedt. De precieze voorwaarden en peildata zijn pas zeker als de wet definitief is.

Verlaagde premie voor lagere inkomens

Voor lagere inkomens kunnen nog uitzonderingen, maxima of aanpassingen gelden. De precieze uitwerking is onderdeel van de politieke behandeling.

Waarom je nu al een AOV zou moeten overwegen

Ook zonder verplichting is een AOV strategisch om twee redenen.

1. Echte risicodekking

Een zzp'er die zes maanden uitvalt met een ongeluk of langdurige ziekte, kan financieel in problemen komen. Een AOV is geen formaliteit — het is een echte buffer. Premies variëren sterk: jong en gezond is een paar honderd euro per jaar voor basisdekking; ouder of risicogevoelig kan oplopen naar enkele duizenden.

2. Wet DBA-signaal

Een AOV is een duidelijk ondernemersrisico-signaal. In onze Wet DBA-check telt "ik heb een AOV" mee bij het opbouwen van de risicoscore. Het is zichtbaar bewijs dat jij zelf inkomensrisico draagt — wat bij werknemers doorgaans anders is geregeld.

Praktisch effect: een AOV bewijst niet dat je zelfstandig bent, maar ondersteunt wel het beeld dat je ondernemersrisico draagt.

3. Aansprakelijkheid is iets anders

Verwar AOV niet met beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheid. Een AOV dekt jouw inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Een aansprakelijkheidsverzekering dekt schade die jij aan klanten toebrengt. Beide zijn aparte producten — en beide zijn ondernemersrisico-signalen.

Praktische opties als je nu wilt afsluiten

Marktverkenning

Premies en voorwaarden verschillen sterk per verzekeraar. Een paar concrete tips:

Vergelijk minimaal drie aanbieders. Verzekeraars zoals De Goudse, Movir, ASR, TAF, Centraal Beheer en Aegon hebben verschillende producten.
Let op de eigen risicoperiode. Kortere eigen risicoperiode = hogere premie, maar betere dekking.
Let op het maximum verzekerde bedrag. Premies zijn gerelateerd aan je geclaimde inkomen.
Check uitsluitingen. Sommige verzekeringen sluiten bepaalde aandoeningen of risicovolle hobby's uit.

Broodfonds als alternatief

Voor zzp'ers die geen reguliere AOV willen of kunnen krijgen, is een broodfonds een alternatief. Een groep van 30-50 ondernemers die elkaar onderling verzekeren via een gemeenschappelijk fonds. Maandelijkse bijdrage van rond €40-60. Maximaal 2 jaar uitkering bij arbeidsongeschiktheid. Niet vergelijkbaar met een echte AOV, maar wel een vorm van risicodeling.

Belangrijk: een broodfonds telt voor de Belastingdienst niet zo zwaar als een echte AOV bij de ondernemersrisico-beoordeling.

Tijdlijn

2026 — plannen voor de Wet BAZ liggen op tafel; nog geen verplichting.
Daarna — parlementaire behandeling en voorbereiding van de uitvoering.
Inwerkingtreding — pas zeker zodra de wet is aangenomen en gepubliceerd.

Wat te doen nu

Twee duidelijke acties:

Sluit een AOV of vergelijkbare regeling af, ook zonder verplichting. Voor de echte risico-dekking én voor je Wet DBA-positie — en de premie is aftrekbaar.
Volg de wetgeving. We schrijven hier op het blog over zodra er concrete teksten zijn.

Wet DBA-check: laat zien hoe je AOV jouw score beïnvloedt →

Dit artikel is een samenvatting van de stand van zaken op 15 juni 2026. Wetgeving en uitvoering zijn in beweging. Bij twijfel over jouw verzekeringssituatie: raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur of verzekeringsspecialist.