Voor zzp ICT-consultants
Schijnzelfstandigheid als ICT-consultant: waar zit jouw risico?
Detacheringsdesks, een holding tussen jou en de eindklant, twee jaar op hetzelfde platform-team — de markt voor freelance ICT'ers zit vol constructies die administratief makkelijk zijn en fiscaal kwetsbaar. Hieronder per Wet DBA-criterium wat in jouw vakgebied meeweegt.
Snel antwoord
Als zzp ICT-consultant zit je risico vooral in drie dingen: één opdrachtgever die het leeuwendeel van je omzet levert, een lange onafgebroken inzet (vaak >2 jaar op hetzelfde team) en het werken binnen de tools, sprintcadans en e-mail van de klant. Geen van die punten is op zichzelf fataal, maar in samenhang vormen ze het beeld dat de Belastingdienst bij de Wet DBA-toets als 'verkapt dienstverband' kan lezen. Een hoog uurtarief beschermt je hierbij minder dan veel consultants denken.
Je risico per Wet DBA-criterium
Omzetconcentratie
Weegt zwaarEén opdrachtgever levert vaak >70% van je jaaromzet. Concentratie is de zwaarst wegende factor in de toets.
Duur van de opdracht
Weegt zwaarInzet van 1–3 jaar op hetzelfde team zonder echte onderbreking is in de consultancy eerder regel dan uitzondering.
Inbedding
Weegt meeWerken met een @klant.nl-mailadres, de Jira/Slack en hardware van de opdrachtgever wijst op inbedding in hun organisatie.
Gezagsverhouding
Weegt meeMeedraaien in de sprintplanning en standups van de klant is niet automatisch gezag — maar dagelijkse sturing op hóé je werkt telt zwaar mee.
Ondernemersrisico
Weegt meeEen uurtarief zonder resultaatafhankelijkheid, zonder eigen investeringen en zonder tweede klant maakt je ondernemersrisico moeilijk aantoonbaar.
Hoe risicovol is jóuw situatie?
Beantwoord 7 vragen over je grootste opdrachtgever en krijg direct een indicatieve score met uitleg per criterium. Geen e-mailadres, geen account.
De drie patronen die ICT-consultants in de problemen brengen
Bijna elk schijnzelfstandigheid-dossier in de IT komt neer op dezelfde combinatie: één opdrachtgever, lange duur, diepe inbedding. Los van elkaar zijn het normale kenmerken van consultancywerk. Bij elkaar opgeteld vormen ze het beeld waar de Belastingdienst naar zoekt.
1. De "tijdelijke" inzet die drie jaar duurt
Je begint aan een opdracht van zes maanden op een platform-team. Het bevalt, het wordt verlengd, en nog eens. Drie jaar later zit je nog op hetzelfde team, in dezelfde standups. Voor jou is het een reeks losse opdrachten; voor de Belastingdienst is het één onafgebroken relatie die nauwelijks van een vast dienstverband te onderscheiden is.
Verlengingen tellen niet als nieuwe, losse opdrachten als het werk, het team en de aansturing ongewijzigd doorlopen. Een echte onderbreking of een wezenlijk andere opdracht is iets anders dan een nieuw tekensel onder hetzelfde werk.
2. Inbedding die technisch logisch maar fiscaal kwetsbaar is
Een @klant.nl-mailadres, hun Jira, hun Slack, hun laptop met hun security-policy. In veel organisaties kríjg je niet eens toegang zonder. Dat maakt het begrijpelijk — maar het verandert de fiscale weging niet. Hoe meer je opereert binnen de infrastructuur en identiteit van de opdrachtgever, hoe meer je ingebed bent in hun organisatie.
Waar je wél keuze hebt, helpt het: je eigen laptop, je eigen e-mailadres voor de zakelijke communicatie, je eigen ontwikkelomgeving.
3. Het tarief dat je een vals gevoel van veiligheid geeft
"Ik vraag €110 per uur, ik ben echt wel ondernemer." Een hoog tarief is een ondernemerssignaal en houdt je ruim boven elk laag-tarief-rechtsvermoeden. Maar het neemt concentratie, duur en inbedding niet weg. Goedbetaalde consultants worden net zo goed getoetst — en juist in de IT zijn de tarieven hoog én de relaties lang.
Wat de detacheerder of broker niet voor je oplost
Werk je via Magnit, Connecting Expertise, een broker of je eigen B.V. tussen jou en de eindklant? Die tussenlaag regelt de facturatie en soms de aansprakelijkheid, maar de Wet DBA-toets kijkt door de contractketen heen naar de feitelijke arbeidsrelatie op de plek waar je het werk doet. Een holding of inhuurdesk is geen schild.
Wat je deze maand kunt doen
- Doe de Wet DBA-check voor je grootste opdrachtgever en kijk waar je score zwak staat.
- Werk actief aan een tweede, aantoonbare opdrachtgever — ook een kleine telt als signaal.
- Beding het recht op vervanging in je overeenkomst.
- Stap waar mogelijk van een vaste maand-retainer over op afspraken per deliverable of op daadwerkelijk gewerkte, gefactureerde uren.
Veelgestelde vragen
- Ben ik schijnzelfstandig als ik via een detacheerder of broker werk?
- Niet automatisch, maar de tussenlaag lost het ook niet op. Bij de Wet DBA-toets kijkt de Belastingdienst naar de feitelijke arbeidsrelatie met de plek waar je het werk doet — niet naar de contractketen. Werk je feitelijk als een teamlid van de eindklant, dan weegt dat, ongeacht of er een Magnit, Connecting Expertise of eigen B.V. tussen zit.
- Beschermt mijn hoge uurtarief mij tegen schijnzelfstandigheid?
- Maar deels. Een hoog tarief is een ondernemerssignaal en houdt je ruim boven elk laag-tarief-rechtsvermoeden, maar het neemt concentratie, duur en inbedding niet weg. Consultants met €100+/uur worden ook getoetst.
- Mag ik twee jaar bij dezelfde opdrachtgever werken?
- Het mag, maar hoe langer de onafgebroken relatie, hoe moeilijker zuiver ondernemerschap is aan te tonen. Werk waar mogelijk met afgebakende opdrachten met einddatum en evalueer per verlenging of het nog een opdracht is en geen de-facto baan.
- Wat kan ik concreet doen om mijn positie te versterken?
- Bouw aantoonbaar een tweede opdrachtgever op, beding het recht op vervanging, gebruik je eigen laptop en e-mailadres, spreek waar mogelijk op deliverables af in plaats van een vaste maand-retainer, en leg je zelfstandige werkwijze schriftelijk vast.
Begin hier
Verder lezen
Deze pagina geeft een indicatieve uitleg van de Wet DBA-criteria voor dit beroep. Het is geen fiscaal of juridisch advies en geen oordeel van de Belastingdienst — alleen de Belastingdienst of de rechter kan een definitief oordeel geven over jouw situatie.