Schijnzelfstandigheid bij één opdrachtgever — mag dat?
Eén opdrachtgever als zzp'er: mag het, en wanneer wordt het schijnzelfstandigheid? Wat omzetconcentratie betekent voor de Wet DBA-toets, en hoe je je positie versterkt.
Snel antwoord: ja, je mág als zzp'er één opdrachtgever hebben — er is geen wettelijk verbod en geen vast minimum aantal klanten. Maar één dominante opdrachtgever is wel het zwaarst wegende signaal in de Wet DBA-toets. Hoe groter het aandeel van je omzet bij één partij, hoe moeilijker je aannemelijk maakt dat je echt zelfstandig onderneemt. Het is dus geen verbod, maar een risicofactor — en zelden de enige.
Er is geen wettelijk minimum
Een hardnekkig misverstand: "je moet minstens drie opdrachtgevers hebben." Dat staat nergens. De Belastingdienst hanteert geen vaste grens. Wat telt, is het totaalbeeld van de zeven criteria: gezagsverhouding, persoonlijke arbeid, vergoedingsmodel, duur, ondernemersrisico, inbedding en omzetconcentratie.
Eén opdrachtgever raakt vooral dat laatste — concentratie — maar het weegt mee in samenhang met de rest.
Waarom concentratie zo zwaar telt
Met één opdrachtgever die het leeuwendeel van je omzet levert, lijkt je situatie economisch op die van een werknemer: je inkomen hangt af van één partij, je hebt weinig onderhandelingsmacht, en als die relatie stopt, valt je inkomen weg. Dat is precies het patroon waar de fiscus naar zoekt.
Een veelgebruikte vuistregel is dat je gaat opvallen als één opdrachtgever boven de 70–80% van je jaaromzet uitkomt. Het is geen wettelijke grens, maar wel de zone waarin concentratie zwaar gaat meewegen.
Eén opdrachtgever hoeft niet fataal te zijn
Concentratie is een factor, geen veroordeling. Je kunt het compenseren door op de andere criteria sterk te staan:
- Je bepaalt zelf hoe, wanneer en waar je werkt (geen gezagsverhouding).
- Je draagt aantoonbaar ondernemersrisico (AOV, aansprakelijkheidsverzekering, eigen investeringen).
- Je werkt met je eigen apparatuur en e-mailadres (lage inbedding).
- Je opdracht is afgebakend met een einddatum (beperkte duur).
Een starter met één eerste grote klant staat er anders voor dan iemand die al drie jaar onafgebroken fulltime bij dezelfde partij zit.
Wat je concreet kunt doen
- Bouw aantoonbaar een tweede klant op. Ook een kleine opdracht telt als signaal van ondernemerschap.
- Versterk je ondernemersrisico — verzekeringen, investeringen, eigen acquisitie.
- Check je positie per opdrachtgever. De Wet DBA-check laat zien hoe zwaar concentratie in jouw geval meeweegt.
- Toets je ondernemerschap voor de IB met de ondernemerscheck.
Geldt dit ook voor mijn vak?
De weging pakt per beroep anders uit. Bekijk het risicoprofiel voor jouw situatie, bijvoorbeeld voor de ICT-consultant, de zzp'er in de zorg of de interim-manager.
Informatieve samenvatting, geen fiscaal of juridisch advies. Alleen de Belastingdienst of de rechter kan jouw situatie definitief beoordelen. Bij twijfel: raadpleeg een fiscalist of jurist.