Is je modelovereenkomst nog geldig in 2026?
Modelovereenkomsten en de Wet DBA in 2026: blijven goedgekeurde overeenkomsten geldig, en beschermen ze je echt? Waarom de feitelijke uitvoering doorslaggevend is.
Snel antwoord: een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst blijft in 2026 in beginsel geldig tot de op de overeenkomst vermelde einddatum. Maar een modelovereenkomst beschermt je alléén als de feitelijke uitvoering ermee strookt. Werk je in de praktijk anders dan op papier staat — bijvoorbeeld onder dagelijkse aansturing terwijl het contract zelfstandigheid belooft — dan biedt de overeenkomst geen bescherming. De tekst is nooit belangrijker dan wat er echt gebeurt.
Papier versus praktijk
Dit is het kernpunt dat veel zzp'ers en opdrachtgevers onderschatten. De Belastingdienst beoordeelt de werkelijke arbeidsrelatie, niet de mooie zinnen in het contract. Een modelovereenkomst die in de la ligt terwijl je dagelijks wordt aangestuurd, ingeroosterd en ingebed werkt, weegt niet op tegen die feiten.
Een modelovereenkomst is geen garantie en geen vrijwaring. Het is hooguit een onderbouwing van de bedoeling — en die bedoeling moet je in de praktijk ook waarmaken.
Blijven bestaande overeenkomsten geldig?
Goedgekeurde modelovereenkomsten blijven gelden tot hun vermelde einddatum. Het kabinet werkt parallel aan een nieuwe systematiek (de Zelfstandigenwet), waardoor de rol van modelovereenkomsten op termijn kan veranderen. De precieze toekomst van het modelovereenkomsten-systeem is nog in beweging — reken er niet op dat een contract uit het verleden je automatisch dekt tegen strengere handhaving.
Welke afspraken maken een contract sterker
Een overeenkomst werkt alleen mee als ze klopt met de praktijk én de juiste punten vastlegt:
- Zelfstandige werkwijze: jij bepaalt hoe, wanneer en waar je werkt.
- Vervangingsrecht: je mag je laten vervangen, eventueel met kwalificatie-eisen.
- Vergoeding op deliverable of op daadwerkelijk gewerkte uren — niet een vaste maandvergoeding ongeacht het werk.
- Afgebakende duur met een einddatum.
Toets of je contract en je praktijk op één lijn liggen
De Wet DBA-check kijkt naar je feitelijke situatie — precies waar de Belastingdienst ook naar kijkt. Loopt je praktijk uit de pas met je contract, dan zie je dat terug in de score.
Voor specifieke beroepen: bekijk het risicoprofiel van de freelance developer of de ICT-consultant.
Informatieve samenvatting, geen fiscaal of juridisch advies. De regels rond modelovereenkomsten kunnen wijzigen. Raadpleeg bij twijfel een fiscalist of jurist, of de actuele informatie van de Belastingdienst.